child-toy-165

Το παιχνίδι και η σημασία του

Ξεχάστε για λίγο την καθημερινότητα σας. Κλείστε τα μάτια και γυρίστε πίσω στις πρώτες αναμνήσεις. Φανταστείτε τον εαυτό σας παιδί και προσπαθείστε να θυμηθείτε τα παιχνίδια που παίζατε, τα χρώματα, τις μυρωδιές, τους ήχους, τα συναισθήματα. Θυμηθείτε πόσο σημαντικό ήταν για σας τότε το παιχνίδι. Aφιερώστε λίγο χρόνο στο να επεξεργαστείτε τις εικόνες που εμφανίστηκαν στο μυαλό σας. Είναι εκπληκτικό το πόσο έντονες παραμένουν οι μνήμες αυτές, καθώς και τα συναισθήματα που τις συνοδεύουν, όπως η ελευθερία, η ευχαρίστηση, η ανεμελιά. Αν κάποιοι από εσάς δεν έχετε τέτοιες αναμνήσεις είναι και αυτό σημαντικό. Η απουσία παιχνιδιών ή σχετικών αναμνήσεων μας επηρεάζει.
Το παιχνίδι παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη ενός παιδιού. Δεν είναι απλά τρόπος διασκέδασης αλλά τρόπος ωρίμανσης.
Καμιά φορά οι ενήλικες ξεχνάμε την αξία του παιχνιδιού και το θεωρούμε μια επιπόλαια σπατάλη χρόνου. Ωστόσο η σημασία του παιχνιδιού για τα παιδιά έχει γίνει αντικείμενο πολλών ερευνών και έχει ευρύτερα αποδειχθεί οτι μέσω του παιχνιδιού το παιδί απελευθερώνει τους φόβους του, τις αδυναμίες, τον θυμό του και γνωρίζει την ελευθερία (Dr. Toy, 2007)

Ας ορίσουμε όμως το παιχνίδι
Το παιχνίδι έχει οριστεί ως μια πολύ ενδιαφέρουσα απασχόληση η οποία περικλείει μέσα της μια ευχάριστη φυσική ή πνευματική προσπάθεια που έχει σαν στόχο τη συναισθηματική ευχαρίστηση και εξέλιξη.
Το παιδί μέσα από το παιχνίδι μπορεί να δράσει ελεύθερα, να δημιουργήσει και να μάθει, να αναπτύξει την σκέψη του, να οξύνει την κρίση του, να ερευνήσει τον υλικό κόσμο, να αναπτύξει διαπροσωπικές σχέσεις, να αναπτύξει την γλωσσική του ικανότητα, να εκφράσει συναισθήματα, να αισθάνεται ευχαρίστηση, να ζήσει σε έναν κόσμο φανταστικό που να μπορεί να εξουσιάσει, να βελτιώσει την συγκέντρωσή του, να βελτιώσει την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και να ενισχύσει τον αυθορμητισμό του. (Τσιάντης, 1991)
Το παιχνίδι λοιπόν δεν είναι απλά μια ευχάριστη δραστηριότητα με την οποία τα παιδιά ασχολούνται μόνο και μόνο επειδή την απολαμβάνουν, αλλά είναι το πιο σημαντικό μέσο για την σωματική, συναισθηματική, γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού.

Πιο συγκεκριμένα
- Η συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού προωθείται παίζοντας με μαλακά παιχνίδια και κουκλάκια που μπορεί να αγκαλιάζει.
- Η νοητική του ανάπτυξη ενισχύεται όταν εξασκεί το μυαλό του με μια ποικιλία βιβλίων.
- Η σωματική του δύναμη αυξάνεται όταν περπατά με ένα παιχνίδι που μπορεί να το σπρώχνει και να το τραβά.
- Η δημιουργικότητα του αναπτύσσεται όταν ζωγραφίζει με νερομπογιές ή δαχτυλομπογιές.
- Η συγκέντωσή του παίζοντας με παιχνίδια όπως ντόμινο, κάρτες και επιτραπέζια παιχνίδια (Dr. Toy, 2007).
- Η δεξιότητα επίλυσης προβλημάτων και λήψης αποφάσεων καλλιεργείται με παιχνίδια όπως μαριονέτες και κουκλάκια με την βοήθεια των οποίων το παιδί μπορεί να δημιουργήσει διαλόγους με στόχο να λύσει τα προβλήματα μεταξύ δύο ή περισσότερων χαρακτήρων, ή μέσω βιβλίων και παραμυθιών στα οποία μπορεί να παρέμβει με εναλλακτικές λύσεις όπως για παράδειγμα η Κοκκινοσκουφίτσα παγιδεύει τον λύκο για να σώσει τη γιαγιά της.
- Ο έλεγχος ζητημάτων και γεγονότων, μπορεί να επιτευχθεί είτε με την αναπαράσταση των εμπειριών που το απασχολούν είτε με την επανερμηνεία τους. Το παιδί μπορεί να φανταστεί ελεύθερα μια
διαφορετική συμπεριφορά κάποιας προηγούμενης καταστάσης ώστε να νιώσει πιο άνετα και να βιώσει φανταστικά την επίδραση αυτής της αλλαγής του ρόλου του. Το σχέδιο ή η ζωγραφική επιτρέπουν στο παιδί να δημιουργεί εικόνες που απεικονίζουν τραυματικά γεγονότα. Στις εικόνες αυτές το παιδί μπορεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως ισχυρό ή κυρίαρχο της κατάστασης. Έτσι θα μπορούσε να ανακουφιστεί αποκτώντας μια αίσθηση ελέγχου στο συμβάν ή στο ψυχικό τραύμα.
- Η αυτοεικόνα και αυτοεκτίμηση μπορούν να ενισχυθούν μέσα από παιχνίδια ανάληψης φανταστικών ρόλων όπου δίνεται στο παιδί η δυνατότητα να βιώσει ηγετικούς ρόλους και να ανακαλύψει τις ιδιαίτερες δυνάμεις του (Geldard, 2004).

Ένα απλό παράδειγμα

Η Δέσποινα πιέστηκε από την μαμά της να φάει φακές, φαγητό το οποίο δεν της αρέσει, μέσω του παιχνιδιού μπορεί να εκτονώσει τον θυμό της και να ξαναπάρει τον έλεγχο της κατάστασης μαλώνοντας την κούκλα της που δεν τρώει σωστά ή προσπαθώντας να πείσει την κούκλα της να τρώει υγιεινά.
Η κούκλα λοιπόν δεν ικανοποιεί μόνο τις ανάγκες της για συντροφικότητα και αγάπη αλλά είναι και ένας πολύ βολικός αποδέκτης των συναισθημάτων του κοριτσιού.
Με αυτό τον τρόπο η Δέσποινα μπορεί να μειώσει το άγχος της και να επιλύσει την εσωτερική της σύγκρουση χωρίς τον κίνδυνο να τιμωρηθεί.
Η επίλυση τέτοιων συναισθηματικών συγκρούσεων είναι ένας σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στο να κατανοήσουν τα παιδιά την εξουσία και τους κανόνες που πρέπει να ακολουθούν (Piaget & Inheider, 1969).

Ο ρόλος του γονέα
Ρόλος των γονέων είναι να διαμορφώσουν ένα περιβάλλον ασφάλειας μέσα στο οποίο το παιδί θα μπορέσει να παίξει ελεύθερα και αυθόρμητα. Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να βοηθούν το παιδί να οργανώσει το παιχνίδι χωρίς όμως να επιβάλλουν δικές τους επιθυμίες και ανάγκες, αλλά να ακολουθούν τις επιθυμίες, τον αυθορμητισμό και την πρωτοβουλία του παιδιού. Συχνά οι γονείς παρεμβαίνουν στο παιχνίδι βλέποντας το παιδί να κάνει κάτι με λανθασμένο, αδέξιο ή επιθετικό τρόπο. Όμως όταν αυτό επαναλαμβάνεται, υπάρχει ο κίνδυνος το παιδί να ματαιωθεί ή να χάσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Γι΄αυτό είναι πολύ σημαντικό ο γονέας να ακολουθεί τους ρυθμούς του παιδιού στο παιχνίδι με σκοπό να το διευκολύνει και όχι να το ελέγξει, δίνοντας οδηγίες και προσπαθώντας να φέρει το παιχνίδι όσο γίνεται πιο κοντά στην πραγματικότητα (Τσιάντης, 1999).

Αφήστε λοιπόν το παιδί σας να αποφασίσει μόνο του πώς θα παίξει , παρατηρήστε το και το βασικότερο … παίξτε μαζί του!

Eυχαριστούμε θερμά την Μυρτώ Λασκαράτου, Ειδική Παιδαγωγό

kolatsio-sxoleio-165

Προτάσεις για νόστιμο και θρεπτικό...

...κολατσιό στο σχολείο Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν..Διάβασε περισσότερα >>

anapalaiwsi-epiplo-165

Aναπαλαιώνοντας ένα έπιπλο

Όλοι μας έχουμε βρεθεί κάποια στιγμή με ένα παλιό έπιπλο,..Διάβασε περισσότερα >>

balkoni-diakosmisi-165

Χρώμα, άρωμα και… ήχος για το μπαλκόνι σας!

Μιας και η θερμοκρασία έχει ανέβει και πλησιάζει το..Διάβασε περισσότερα >>

parathyra-skiasi-165

Επιλογές σκίασης

Ένα σημαντικό στοιχείο της διακόσμησης του χώρου μας..Διάβασε περισσότερα >>

kanapes-165

Ποιός καναπές μου ταιριαζει;

Κατά τη διάρκεια της ανακαίνισης του σαλονιού, έρχεται η..Διάβασε περισσότερα >>

diakosmisis-spiti-165

Δώστε μια φρέσκια πινελιά στο σπίτι σας

Θέλετε να ανακαινίσετε τον χώρο σας αλλά δεν ξέρετε από..Διάβασε περισσότερα >>